همدان
درباره شهر
راهنمای سفر به همدان؛ از پایتخت مادها تا پایتخت گردشگری آسیا
شهر همدان، یکی از کهنترین و تاریخیترین شهرهای ایران و جهان است که قدمت آن به دوران پادشاهی مادها باز میگردد. این شهر که نخستین پایتخت پادشاهی مادها در جهان محسوب میشود، در غرب ایران واقع شده و در طول تاریخ با نامهای مختلفی همچون هگمتانه، اکباتان، اَمدانه و آنادانا شناخته شده است. اهمیت تاریخی و زیباییهای بینظیر این شهر باعث شده تا در سال ۲۰۱۸، همدان به عنوان پایتخت گردشگری آسیا انتخاب شود.
اگر قصد خرید بلیط هواپیما برای سفر به این شهر تاریخی را دارید، باید بدانید که همدان با داشتن جاذبههای گردشگری متنوع، تجربهای فراموشنشدنی از سفر در دل تاریخ را برای شما رقم خواهد زد.
بهترین زمان سفر به همدان و آب و هوای آن
همدان شهری با آب و هوای کوهستانی است. به دلیل ارتفاع زیاد، این شهر در فصلهای پاییز و زمستان دارای هوای بسیار سرد است.
- بهترین فصلها برای بازدید: اگر میخواهید از زیبایی دشتها و باغهای سرسبز همدان لذت ببرید، بهترین زمان سفر به این شهر، فصول بهار و تابستان است. در این زمانها، هوا معتدل و بینظیر بوده و شرایط بسیار مناسبی برای گشتوگذار در طبیعت فراهم است.
- نکته مهم برای گردشگران: با توجه به کوهستانی بودن منطقه، حتی در فصلهای بهاری نیز احتمال افت دما وجود دارد؛ بنابراین توصیه میشود حتماً لباسهای گرم همراه خود داشته باشید تا در طول سفر با سرما مواجه نشوید.
سفری به دنیای طعمها: غذاهای محلی همدان
یکی از جذابترین بخشهای هر سفر، تجربه طعمهای بومی است. همدان شهری با تنوع غذایی فوقالعاده است و برخی از دستور پختهای آن منحصربهفرد و مختص این منطقه میباشد. اگر از علاقهمندان به غذاهای گرم و سنتی هستید، غذاهای محلی همدان شما را شگفتزده خواهند کرد.
به دلیل آب و هوای سرد این منطقه، مصرف انواع آش و آبگوشت در میان مردم بسیار رایج است. جالب است بدانید که برخی از غذاهای مشهور این شهر به دلیل اصالت و ارزش فرهنگی، به ثبت ملی رسیدهاند. از جمله این غذاهای لذیذ میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آبگوشت بزباش
- آبگوشت کلم قمری
- آش کاچی
- سرداشی
- آبگوشت یخنی
در ادامه این مقاله، قصد داریم شما را با مهمترین جاهای دیدنی همدان آشنا کنیم تا بتوانید یک برنامه سفر کامل تنظیم کرده و خاطراتی ماندگار از این شهر باستانی در ذهن خود بسازید.
غار علیصدر همدان | تجربه قایقسواری در طولانیترین مسیر آبی جهان
غار علیصدر، یکی از شگفتانگیزترین و منحصربهفردترین جاهای دیدنی همدان است که تجربهای کاملاً متفاوت از طبیعت زیرزمینی را برای گردشگران رقم میزند. این غار که به دلیل داشتن طولانیترین مسیر قایقسواری درونغاری در جهان شناخته میشود، از جاذبههای بکر و هیجانانگیزی است که هر گردشگری در سفر به استان همدان، باید در اولویت بازدیدهای خود قرار دهد.
تاریخچه و تحول غار علیصدر
غار علیصدر تنها یک پدیده طبیعی نیست، بلکه پیشینهای تاریخی نیز دارد. گفته میشود در دوران صفویه، از آب موجود در این غار از طریق سیستمهای کانالکشی برای مصارف مختلف استفاده میشده است.
نکته بسیار جالب درباره این غار، تغییر ساختار آن در طول زمان است. تا پیش از سال ۱۳۵۲، دهانه غار علیصدر بسیار باریک و تنگ بود؛ به طوری که تنها کوهنوردان و غارنوردان فوقحرفه ای که به تجهیزات کامل مجهز بودند، توانایی ورود به آن را داشتند. اما در همان سالها، با هدف تسهیل گردشگری، تصمیم به باز کردن دهانه غار و بتنریزی کف آن گرفته شد تا مسیر برای گردشگران عادی نیز فراهم شود و امروزه به یکی از محبوبترین مقصدها برای بازدید تبدیل شده است.
ویژگی منحصربهفرد: قایقسواری در دل غار
اصلیترین دلیل شهرت جهانی غار علیصدر، وجود مسیر آبی در میان آن است. گردشگران میتوانند با استفاده از قایق، در حالی که از میان تشکیلات آهکی و زیباییهای طبیعی غار عبور میکنند، از تماشای مناظر زیرزمینی لذت ببرند. این تجربه که به عنوان طولانیترین مسیر قایقرانی درونغاری در جهان شناخته میشود، هیجان و آرامشی بینظیر را همزمان به همراه دارد.
اگر به دنبال سفری متفاوت و ماجراجویانه هستید، غار علیصدر حتماً باید در لیست برنامههای شما باشد.
آدرس دقیق: ۷۵ کیلومتری همدان، روستای علیصدر (از توابع شهرستان کبودرآهنگ)
موقعیت مکانی: روستای علیصدر، شمال غربی شهر همدان
ویژگی خاص: دارای طولانیترین مسیر قایقسواری درونغاری جهان
آرامگاه بوعلی سینا | نماد فرهنگی و تاریخی همدان
اگر از شهر همدان صحبت کنیم، بدون شک نام آرامگاه بوعلی سینا به عنوان یکی از مهمترین جاهای دیدنی همدان در ذهن بسیاری از افراد تداعی میشود. این بنای باشکوه، محل یادبود طبیب، فیلسوف و دانشمند بزرگ ایرانی، ابنسینا است و بهقدری اهمیت دارد که بازدید از آن برای بسیاری از مسافران همدان، بخشی جدانشدنی از سفر محسوب میشود.
آرامگاه بوعلی سینا نهتنها یک اثر تاریخی ارزشمند، بلکه نماد شهر همدان نیز به شمار میرود و جایگاهی ویژه در میان جاذبههای گردشگری این شهر دارد. این آرامگاه در مرکز شهر همدان و در میدان بوعلی سینا واقع شده و به دلیل موقعیت مرکزی، دسترسی آسانی برای گردشگران دارد.
معماری آرامگاه بوعلی سینا
این بنای معروف در میدانی بیضیشکل قرار گرفته که اطراف آن را درختان چنار کهنسال و آبنماهای زیبا احاطه کردهاند؛ فضایی آرام و چشمنواز که بازدید از این مکان را لذتبخشتر میکند.
طرح معماری آرامگاه بوعلی سینا از برج قابوس در گنبد کاووس الهام گرفته شده است. با این حال، تفاوتهایی میان این دو بنا وجود دارد؛ از جمله در تعداد ستونها و فاصله میان آنها که در آرامگاه بوعلی سینا با ظرافت و تناسب متفاوتی اجرا شده است.
بخشهای داخلی و فرهنگی آرامگاه
در بخش جنوبی آرامگاه، تالاری به عنوان موزه وجود دارد که در آن مجموعهای از سکهها، سفالینهها و اشیای تاریخی کشفشده نگهداری میشود. همچنین در بخش شمالی این مجموعه، کتابهایی از بوعلی سینا و آثار مرتبط با او به نمایش گذاشته شدهاند که برای علاقهمندان به تاریخ، فلسفه و پزشکی بسیار ارزشمند هستند.
سبک معماری
در ساخت این بنا، ترکیبی از معماری ایران باستان و ایران پس از اسلام بهکار رفته است. علاوه بر آن، ردپای فناوریها و الهامهای معماری برگرفته از یونان باستان و مصر نیز در طراحی آن دیده میشود؛ موضوعی که این آرامگاه را از نظر هنری و تاریخی به اثری منحصربهفرد تبدیل کرده است.
آدرس: همدان، میدان بوعلی سینا
آرامگاه باباطاهر عریان | گنجینه شعر و عرفان در قلب همدان
آرامگاه باباطاهر عریان، یکی دیگر از شاهکارهای معماری و مقاصد برجسته گردشگری در شهر همدان است که شهرت جهانی دارد. این آرامگاه که در میدان باباطاهر، فضایی سرسبز و مستطیل شکل در قلب همدان قرار گرفته، به یاد شاعر و عارف نامدار قرن چهارم و پنجم هجری، باباطاهر، بنا شده است.
چرا “عریان”؟ لقب “عریان” به دلیل زندگی زاهدانه و دوری کامل باباطاهر از تعلقات دنیوی در مسیر عرفان و خداشناسی به او اطلاق شده است.
معماری و تاریخچه آرامگاه
بنای کنونی آرامگاه باباطاهر در سال ۱۳۴۴ شمسی بر روی تپهای هشت ضلعی ساخته شده است. ویژگی بارز این بنا، گنبد هشت ضلعی فیروزهای رنگ آن است که جلوهای خاص به این مجموعه میبخشد. سبک معماری این بنا، تلفیقی هنرمندانه از معماری قرن هفتم و هشتم هجری با عناصر معماری مدرن است. این اثر تاریخی ارزشمند، در سال ۱۳۷۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و بارها مورد بازسازی قرار گرفته تا اصالت و زیبایی آن حفظ شود.
زیباییهای داخلی و هنری
فضای داخلی آرامگاه با کاشیکاری معرق و تزئینات زیبا، چشم هر بینندهای را خیره میکند. کف مقبره با سنگ گرانیت و مرمر پوشیده شده که به همراه کاشیکاریها، فضایی دلربا و بینظیر خلق کرده است.
یکی از جذابترین بخشهای این مجموعه، نصب ۲۴ دوبیتی معروف باباطاهر بر روی ۲۴ قطعه سنگ زیبا در محوطه داخلی و پایین مزار است. این شاهکارها، بازدیدکنندگان را با اشعار عارفانه و دلنشین این شاعر بزرگ آشنا میکند.
ساعات بازدید: همه روزه از ساعت ۹ صبح تا ۸ شب.
آدرس: همدان، میدان باباطاهر
این آرامگاه، مکانی عالی برای علاقهمندان به شعر، عرفان و معماری ایرانی است و بازدید از آن، تجربهای روحانی و فرهنگی عمیق را به ارمغان میآورد.
سراب گاماسیاب همدان | تلاقی جادوی آب و طبیعت در دل نهاوند
اگر به دنبال تجربهای بکر و هیجانانگیز در دل طبیعت هستید، سراب گاماسیاب یکی از وسوسهانگیزترین و جذابترین مقاصد گردشگری در استان همدان است. این منطقه که با زیباییهای خیرهکننده خود، هر بینندهای را به خود جذب میکند، یکی از پناهگاههای آرام طبیعت برای دوستداران طبیعتگردی و اکوتوریسم محسوب میشود.
اهمیت جغرافیایی و شریانی حیات در منطقه
سراب گاماسیاب در جنوب شرقی شهرستان نهاوند واقع شده است و نقشی حیاتی در اکوسیستم منطقه ایفا میکند. این سراب به عنوان سرچشمه یکی از بلندترین و مهمترین رودهای ایران شناخته میشود و منبع تغذیه اصلی رودخانههای بزرگی همچون خرمرود، قلقلرود و حرمآباد است.
علاوه بر نقش رودخانهای، این سراب شریان حیاتی کشاورزی منطقه نیز به شمار میرود؛ چرا که آب آن زمینهای وسیع کشاورزی اطراف را برای تامین نیازهای آبی سیراب میکند.
ویژگیهای منحصربهفرد: آبهای زلال و سرمای بینظیر
آنچه سراب گاماسیاب را از سایر چشمهها و سرابهای ایران متمایز میکند، ویژگیهای آب آن است. این آب که از دل چشمههای کوهستانی جاری میشود، به قدری سرد و خنک است که حتی قرار دادن دست در آن برای لحظاتی کوتاه نیز میتواند چالشبرانگیز باشد!
این سراب علاوه بر زیبایی بصری، از نظر حجم آب نیز یکی از پرآبترین چشمههای ایران به شمار میرود که باعث شده تا محوطه اطراف آن همواره سرسبز، شاداب و تماشایی باشد.
چرا باید از سراب گاماسیاب دیدن کرد؟
- طبیعتگردی و پیکنیک: محوطه اطراف سراب، مکانی ایدهآل برای کسانی است که میخواهند از شلوغی شهر فاصله گرفته و در کنار صدای آب و صدای پرندگان، آرامش را تجربه کنند.
- عکاسی از طبیعت: بافت سبز و جریان بیوقفه آب در کنار سنگها، فرصتی بینظیر برای عکاسان طبیعت فراهم میکند.
- زیباترین جاهای دیدنی همدان: اگر در سفر به نهاوند یا همدان هستید، این سراب قطعا باید در صدر لیست جاهای دیدنی همدان برای شما باشد.
آدرس: ۲۰ کیلومتری جنوب شهر نهاوند، استان همدان
دهکده توریستی گنجنامه | تلفیقی از هیجان مدرن و شکوه هخامنشی
اگر به دنبال سفری هستید که در آن هیجان و ماجراجویی با تاریخ و باستانشناسی گره بخورد، دهکده توریستی گنجنامه بهترین انتخاب برای شما در استان همدان است. این مجموعه که در سال ۱۳۷۸ در منطقهای خوشآبوهوا و سرسبز احداث شده، فراتر از یک تفریحگاه ساده، مکانی است که شما را به اعماق تاریخ ایران میبرد.
شکوه تاریخ: کتیبههای باشکوه هخامنشی
بزرگترین دلیل شهرت و جذابیت این منطقه، وجود کتیبههای گنجنامه در کنار آن است. این کتیبهها که شامل دو لوح سنگی عظیم از دوران شکوه داریوش بزرگ و خشایارشای هخامنشی هستند، یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی ایران به شمار میروند.
- ویژگیهای کتیبهها: این سنگنوشتهها در سه ستون مجزا و هر کدام دارای ۲۰ سطر هستند.
- زبانهای باستانی: نکته خیرهکننده اینجاست که این پیامهای تاریخی به سه زبان پارسی باستان، بابلی و عیلامی حک شدهاند که از اهمیت جهانی این اثر حکایت دارد.
هیجان و تفریح: دنیایی از بازیهای ماجراجویانه
دهکده گنجنامه تنها برای دوستداران تاریخ نیست؛ بلکه یک قطب گردشگری خانوادگی و هیجانانگیز برای تمامی سنین است. این دهکده با بهرهگیری از موقعیت جغرافیایی خود در کنار آبشار گنجنامه، مجموعهای از جذابترین امکانات تفریحی را فراهم کرده است:
- بخشهای مهیج: برای دوستداران هیجان، امکاناتی نظیر بانجی جامپینگ، سورتمه ریلی و فعالیتهای پرهیجان رنجر در نظر گرفته شده است.
- تماشا و تجربه: با استفاده از تلهکابین گنجنامه میتوانید از مناظر بینظیر اطراف لذت ببرید و با بازدید از غار آکواریوم، تجربهای متفاوت و خاص داشته باشید.
- شهربازی: بخش وسیعی از دهکده به شهربازی اختصاص یافته که فضایی ایدهآل برای کودکان و خانوادهها فراهم میکند.
چرا گنجنامه را در برنامه سفر خود قرار دهیم؟
- تنوع تجربهها: در یک روز هم میتوانید با تاریخ باستان آشنا شوید و هم آدرنالین خون خود را با بازیهای هیجانی بالا ببرید.
- طبیعتگردی: قرارگیری در کنار آبشار و هوای پاک منطقه، گنجنامه را به مکانی عالی برای استراحت و پیادهروی تبدیل کرده است.
- مناسب برای گروههای مختلف: از محققان تاریخ و باستانشناسان گرفته تا نوجوانان عاشق هیجان و خانوادههای پرجمعیت، همه در اینجا چیزی برای کشف کردن دارند.
اگر به دنبال سفری هستید که در آن هیجان و ماجراجویی با تاریخ و باستانشناسی گره بخورد، دهکده توریستی گنجنامه بهترین انتخاب برای شما در استان همدان است. این مجموعه که در سال ۱۳۷۸ در منطقهای خوشآبوهوا و سرسبز احداث شده، فراتر از یک تفریحگاه ساده، مکانی است که شما را به اعماق تاریخ ایران میبرد.
شکوه تاریخ: کتیبههای باشکوه هخامنشی
بزرگترین دلیل شهرت و جذابیت این منطقه، وجود کتیبههای گنجنامه در کنار آن است. این کتیبهها که شامل دو لوح سنگی عظیم از دوران شکوه داریوش بزرگ و خشایارشای هخامنشی هستند، یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی ایران به شمار میروند.
- ویژگیهای کتیبهها: این سنگنوشتهها در سه ستون مجزا و هر کدام دارای ۲۰ سطر هستند.
- زبانهای باستانی: نکته خیرهکننده اینجاست که این پیامهای تاریخی به سه زبان پارسی باستان، بابلی و عیلامی حک شدهاند که از اهمیت جهانی این اثر حکایت دارد.
هیجان و تفریح: دنیایی از بازیهای ماجراجویانه
دهکده گنجنامه تنها برای دوستداران تاریخ نیست؛ بلکه یک قطب گردشگری خانوادگی و هیجانانگیز برای تمامی سنین است. این دهکده با بهرهگیری از موقعیت جغرافیایی خود در کنار آبشار گنجنامه، مجموعهای از جذابترین امکانات تفریحی را فراهم کرده است:
- بخشهای مهیج: برای دوستداران هیجان، امکاناتی نظیر بانجی جامپینگ، سورتمه ریلی و فعالیتهای پرهیجان رنجر در نظر گرفته شده است.
- تماشا و تجربه: با استفاده از تلهکابین گنجنامه میتوانید از مناظر بینظیر اطراف لذت ببرید و با بازدید از غار آکواریوم، تجربهای متفاوت و خاص داشته باشید.
- شهربازی: بخش وسیعی از دهکده به شهربازی اختصاص یافته که فضایی ایدهآل برای کودکان و خانوادهها فراهم میکند.
چرا گنجنامه را در برنامه سفر خود قرار دهیم؟
- تنوع تجربهها: در یک روز هم میتوانید با تاریخ باستان آشنا شوید و هم آدرنالین خون خود را با بازیهای هیجانی بالا ببرید.
- طبیعتگردی: قرارگیری در کنار آبشار و هوای پاک منطقه، گنجنامه را به مکانی عالی برای استراحت و پیادهروی تبدیل کرده است.
- مناسب برای گروههای مختلف: از محققان تاریخ و باستانشناسان گرفته تا نوجوانان عاشق هیجان و خانوادههای پرجمعیت، همه در اینجا چیزی برای کشف کردن دارند.
اگر به دنبال سفری هستید که در آن هیجان و ماجراجویی با تاریخ و باستانشناسی گره بخورد، دهکده توریستی گنجنامه بهترین انتخاب برای شما در استان همدان است. این مجموعه که در سال ۱۳۷۸ در منطقهای خوشآبوهوا و سرسبز احداث شده، فراتر از یک تفریحگاه ساده، مکانی است که شما را به اعماق تاریخ ایران میبرد.
شکوه تاریخ: کتیبههای باشکوه هخامنشی
بزرگترین دلیل شهرت و جذابیت این منطقه، وجود کتیبههای گنجنامه در کنار آن است. این کتیبهها که شامل دو لوح سنگی عظیم از دوران شکوه داریوش بزرگ و خشایارشای هخامنشی هستند، یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی ایران به شمار میروند.
- ویژگیهای کتیبهها: این سنگنوشتهها در سه ستون مجزا و هر کدام دارای ۲۰ سطر هستند.
- زبانهای باستانی: نکته خیرهکننده اینجاست که این پیامهای تاریخی به سه زبان پارسی باستان، بابلی و عیلامی حک شدهاند که از اهمیت جهانی این اثر حکایت دارد.
هیجان و تفریح: دنیایی از بازیهای ماجراجویانه
دهکده گنجنامه تنها برای دوستداران تاریخ نیست؛ بلکه یک قطب گردشگری خانوادگی و هیجانانگیز برای تمامی سنین است. این دهکده با بهرهگیری از موقعیت جغرافیایی خود در کنار آبشار گنجنامه، مجموعهای از جذابترین امکانات تفریحی را فراهم کرده است:
- بخشهای مهیج: برای دوستداران هیجان، امکاناتی نظیر بانجی جامپینگ، سورتمه ریلی و فعالیتهای پرهیجان رنجر در نظر گرفته شده است.
- تماشا و تجربه: با استفاده از تلهکابین گنجنامه میتوانید از مناظر بینظیر اطراف لذت ببرید و با بازدید از غار آکواریوم، تجربهای متفاوت و خاص داشته باشید.
- شهربازی: بخش وسیعی از دهکده به شهربازی اختصاص یافته که فضایی ایدهآل برای کودکان و خانوادهها فراهم میکند.
چرا گنجنامه را در برنامه سفر خود قرار دهیم؟
- تنوع تجربهها: در یک روز هم میتوانید با تاریخ باستان آشنا شوید و هم آدرنالین خون خود را با بازیهای هیجانی بالا ببرید.
- طبیعتگردی: قرارگیری در کنار آبشار و هوای پاک منطقه، گنجنامه را به مکانی عالی برای استراحت و پیادهروی تبدیل کرده است.
- مناسب برای گروههای مختلف: از محققان تاریخ و باستانشناسان گرفته تا نوجوانان عاشق هیجان و خانوادههای پرجمعیت، همه در اینجا چیزی برای کشف کردن دارند.
سد اکباتان همدان | طبیعتی سرسبز و آرامشبخش در دل مسیر همدان-ملایر
سد اکباتان همدان یکی از جاذبههای طبیعی و دیدنی استان همدان است که با چشماندازهای سرسبز، هوای مطبوع و دریاچهای آرام، هر ساله گردشگران و طبیعتدوستان زیادی را جذب میکند. این سد در مسیر همدان به ملایر قرار دارد و بهدلیل موقعیت مناسب و فضای دلنشین، به یکی از مقصدهای محبوب برای سفرهای کوتاه و یکروزه تبدیل شده است.
مسیر دسترسی به سد اکباتان
برای رسیدن به این سد، ابتدا باید وارد جاده همدان - ملایر شوید. پس از حدود ۱۰ دقیقه به مسیر دریاچه سد اکباتان میرسید و با عبور از روستای سنگستان، به این منطقه زیبا خواهید رسید. همین مسیر دسترسی آسان، سد اکباتان را برای گردشگران بسیار جذاب کرده است.
تاریخچه و مشخصات سد
سد اکباتان که با نام سد یلفان نیز شناخته میشود و پیش از انقلاب با نام سد شهناز شهرت داشت، در سال ۱۳۴۲ بر روی رودخانه آبشینه و یلفان ساخته شد. این سد با ارتفاع ۵۴ متر احداث شده و هدف اصلی از ساخت آن، آبیاری زمینهای کشاورزی و تأمین آب آشامیدنی بوده است.
جاذبههای اطراف سد اکباتان
محوطه اطراف سد، بسیار سرسبز، آرام و چشمنواز است و همین موضوع باعث شده تا این مکان به یکی از محبوبترین نقاط طبیعتگردی همدان تبدیل شود. دریاچه پشت سد نیز امکاناتی برای علاقهمندان به ورزشهای آبی فراهم میکند؛ از جمله:
- قایقسواری
- غواصی
- اسکی روی آب
این ویژگیها باعث شده سد اکباتان فقط یک سازه آبی نباشد، بلکه یک مقصد تفریحی و گردشگری کامل برای خانوادهها و دوستداران طبیعت باشد.
آدرس: ۱۰ کیلومتری جاده همدان به ملایر
تپه هگمتانه همدان | سفری به اعماق تاریخ، پایتخت کهن مادها
تپه هگمتانه، نگین باستانی شهر همدان و یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی و گردشگری این شهر است. این تپه عظیم که در بافت قدیمی بازار همدان و در انتهای خیابان اکباتان قرار گرفته، بقایای شهری باشکوه با قدمتی سه هزار ساله را در دل خود جای داده است. هگمتانه، پایتخت تابستانی پادشاهان ماد و بعدها هخامنشیان بوده و هر کاوش در آن، دریچهای نو به سوی ابعاد ناشناخته تمدن کهن ایران میگشاید.
کشفیات باستانشناسی و موزه هگمتانه
حفاریهای باستانشناسی در تپه هگمتانه طی سالیان متمادی، منجر به کشف بخشهای وسیعی از این شهر بزرگ و باستانی شده است. آثار و اشیاء ارزشمندی که از دل خاک بیرون آمدهاند، در موزه هگمتانه که در مجاورت این تپه قرار دارد، به نمایش گذاشته شدهاند. بازدید از این موزه، فرصتی استثنایی برای آشنایی با ابزار، سفالینهها، سکهها و سایر یادگارهای بهجا مانده از دورانهای کهن است.
اهمیت تاریخی و معماری
هگمتانه نه تنها به عنوان یک محوطه باستانی، بلکه به عنوان یکی از پنج پایتخت تمدن هخامنشی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. بقایای خانهها، خیابانها و بناهای مختلف که در کاوشها نمایان شدهاند، نشاندهنده عظمت و گستردگی این شهر در دوران باستان است.
آدرس و دسترسی
- آدرس: همدان، خیابان اکباتان، در بافت قدیمی بازار همدان.
بازدید از تپه هگمتانه، تجربهای فراموشنشدنی از سفر در تاریخ برای علاقهمندان به تمدن ایران باستان است.
گنبد علویان همدان | شاهکار گچبری و هنر معماری سلجوقی
گنبد علویان یکی از درخشانترین و باشکوهترین نمونههای معماری اسلامی در ایران است که به عنوان یکی از شاهکارهای دوره سلجوقی شناخته میشود. این بنا که با ظرافت بینظیر و هنر دست معماران باستان ساخته شده، از نظر ارزش هنری و تاریخی، جایگاه ویژهای در میان آثار ملی ایران دارد و در سال ۱۳۱۰ شمسی به فهرست آثار ملی ایران اضافه شد.
تاریخچه و کاربرد بنا
این بنا در ابتدا توسط خاندان علویان با هدف استفاده به عنوان مسجد ساخته شده بود. با گذشت زمان و تغییرات کاربری، بخش سرداب این بنا به مقبره خاندان علویان تبدیل شد. این تغییر کاربری، ترکیبی از حیات مذهبی و آرامگاه خانوادگی را در یک ساختار واحد ایجاد کرده است.
ویژگیهای معماری و هنر گچبری
آنچه گنبد علویان را از سایر بناهای همدوره متمایز میکند، هنر خیرهکننده گچبریهای آن است. این بنا دارای:
- معماری منحصربهفرد اسلامی: استفاده هوشمندانه از هندسه و ساختار در دوران پس از اسلام.
- ظرافت در تزئینات: گچبریهای بسیار پیچیده و ظریفی که داستانها و الگوهای هندسی را بر دیوارهها نقش زدهاند.
- دستپخت معماران سلجوقی: نمایش قدرت و هنر تمدن سلجوقیان در اوج شکوفایی.
دسترسی و موقعیت مکانی
به دلیل موقعیت جغرافیایی بسیار مناسب و دسترسی آسان، گنبد علویان همواره مورد توجه گردشگران و محققان بوده و هر ساله بازدیدکنندگان زیادی را به سوی خود میکشاند.
- آدرس: همدان، چهارباغ علویان، شمال شرق میدان امامزاده عبدالله (در بلوار علویان).
بازار تاریخی همدان | قلب تپنده و تمدنی با قدمت کهن
بازار تاریخی همدان، یکی از نمادهای اصیل فرهنگی و اقتصادی شهر همدان است که با معماری سنتی و بافت اصیل خود، تجربهای زنده از زندگی در دل تاریخ را برای گردشگران رقم میزند. این بازار نه تنها مرکز خرید و تجارت، بلکه شاهدی بر گذشت زمان و تغییرات تمدنی در این منطقه است.
تاریخچه و اصالت بازار
اگرچه برخی از مورخان با استناد به شواهد باستانشناسی، قدمت زیربنای این منطقه را به دوران سامانیان نسبت میدهند، اما ساختار فعلی و آنچه امروزه از این مجموعه باشکوه مشاهده میکنیم، عمدتاً متعلق به دوره قاجاریه است. این تفاوت در قدمت نشاندهنده اهمیت استراتژیک این منطقه در طول قرون مختلف است که باعث شده بازسازی و توسعه آن در دورههای مختلف (بهویژه قاجار) صورت گیرد.
معماری و ویژگیهای ساختاری
بازار همدان با معماری هوشمندانه خود، فضایی را فراهم آورده که هم برای تجارت و هم برای حفظ دمای مناسب در فصول مختلف سال ایدهآل است. ویژگیهای اصلی معماری آن عبارتند از:
- سقفهای گنبدی: استفاده از پوششهای گنبدی و طاقدار، علاوه بر زیبایی بصری، باعث گردش هوا و کنترل دما در داخل بازار میشود.
- راستههای تخصصی: بازار به صورت بخشبندی شده و دارای راستههای مجزا برای اصناف مختلف طراحی شده است. این نظم در چیدمان، باعث میشود هر گروه از فعالان اقتصادی (مانند عطاران، فرشفروشان، فلزکاران و …) در فضای اختصاصی خود فعالیت کنند که این ویژگی، یکی از ویژگیهای بارز بازارهای سنتی ایران است.
موقعیت و دسترسی
این بازار در قلب بافت قدیمی شهر و در محدوده خیابانهای اصلی و پرتردد قرار گرفته است:
- محدوده: خیابانهای باباطاهر، اکباتان و شهدا.
۱) موزه تاریخ طبیعی همدان | سفری به دل طبیعت و تنوع زیستی ایران
اگر به دنبال تجربهای متفاوت از دنیای حیات هستید، موزه تاریخ طبیعی همدان یکی از نگینهای علمی و گردشگری این شهر است. این موزه که با تلاشهای ارزشمند آقای جعفر محمد علیزاده و همکاری دانشجویان برپا شده، فراتر از یک نمایشگاه ساده، دریچهای رو به عظمت خلقت و تنوع زیستی است.
ویژگیها و آنچه در این موزه خواهید دید:
این موزه در فضای آرام دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا واقع شده و مجموعهای بینظیر از گونههای مختلف را در خود جای داده است:
- تنوع گونههای حیوانی: مشاهده نمونههای خیرهکننده از جانوران مختلف که اقلیم ایران و جهان را بازنمایی میکنند.
- دنیای گیاهی: مجموعهای از نمونههای گیاهی که شناخت بهتری از پوشش گیاهی مناطق مختلف فراهم میآورد.
- نمایشگاههای علمی-آموزشی: فضایی مناسب برای دانشآموزان، دانشجویان و علاقهمندان به علم طبیعت.
این موزه اکنون نه تنها یک مرکز علمی، بلکه به عنوان یکی از سرمایههای ارزشمند گردشگری و علمی همدان شناخته میشود که میتواند ساعتها بازدیدکننده را در دنیای شگفتانگیز طبیعت غرق کند.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: همدان، انتهای چهارباغ آزادگان، داخل دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا.
۲) آرامگاه اِستر و مُردخای | زیارتگاه جهانی یهودیان در دل همدان
همدان، شهر تاریخ و تمدن، حامل رازهای کهنی است که از دوران باستان تا به امروز زنده ماندهاند. یکی از نمادینترین و مقدسترین این آثار، آرامگاه اِستر و مُردخای است؛ مکانی که نه تنها برای همدانیها، بلکه برای یهودیان سراسر جهان، جایگاهی بسیار ویژه و معنوی دارد.
داستان قهرمانان تاریخ: اِستر و مردخای
این آرامگاه محل دفن دو شخصیت برجسته تاریخی است: ملکه اِستر (همسر خشایارشاه) و عموی او، مردخای. طبق روایات تاریخی، این دو شخصیت نقش حیاتی در نجات یهودیان از نسلکشی و حفظ بقای آنها در امپراتوریهای کهن ایفا کردند. همین اهمیت تاریخی باعث شده تا این بنا به یکی از مهمترین زیارتگاههای یهودیان در جهان تبدیل شود.
هنر معماری و آثار باستانی در آرامگاه:
در بازدید از این آرامگاه، شما با هنری گره خورده با تاریخ روبرو میشوید:
- کتیبههای عبری: در بالای دیوار مقبره، کتیبههایی به زبان عبری دیده میشود که اصالت و قدمت این مکان را تایید میکند.
- گچبریهای هنری: هنر دست هنرمندان سدههای هشتم و نهم هجری در قالب گچبریهای برجسته بر روی صندوق اِستر، چشم هر بینندهای را خیره میکند.
این مکان، پیوند عمیقی میان تاریخ باستان، هنر اسلامی (در بخش گچبریها) و باورهای مذهبی ایجاد کرده است که آن را به یکی از نقاط حساس و جذاب برای پژوهشگران و گردشگران تبدیل میکند.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: همدان، ابتدای خیابان دکتر شریعتی.
برج قربان همدان | یادگاری از دوران صفویه در دل معماری خاص
برج قربان، بنایی تاریخی و رازآلود در همدان است که اگرچه کتیبهای گویا از قدمت خود ندارد، اما با معماری منحصربهفرد و آرامگاههایی که در دل خود جای داده، روایتی از دوران گذشته را بازگو میکند. این برج که بقایای مجموعهای بزرگ شامل مدرسه، مسجد، خانقاه و کتابخانه از دوران صفویه است، امروزه نمادی از شکوه گذشته در این شهر محسوب میشود.
معماری خاص و تاریخچه برج
- قدمت احتمالی: بر اساس سنگ قبری ساده که در داخل بنا یافت شده، حدس زده میشود که این برج به دوره صفویه تعلق داشته باشد.
- نمای دوازدهضلعی: برج قربان از بیرون و درون دارای نمای دوازدهضلعی است که در هر ضلع آن، طاقنماهایی با طرح طاق جناغ به چشم میخورد. این سبک معماری، به برج ظاهری خاص و متمایز بخشیده است.
- تزئینات داخلی: جالب است بدانید که فضای داخلی برج، فاقد هرگونه تزئینات خاص است و سقف آن نیز با پوشش طاق ضربی آجری پوشانده شده است؛ این سادگی در عین حال، بر صلابت بنا افزوده است.
- مرمت: این بنا در سال ۱۳۲۹ هجری شمسی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته تا اصالت و پایداری آن حفظ شود.
مأمن بزرگان و امرای گذشته
برج قربان، علاوه بر معماری ویژه، به عنوان محل دفن شخصیتهای مهمی از دوران گذشته شناخته میشود:
- مقبره حافظ ابوالعلا همدانی: این برج آرامگاه حسن بن عطار حافظ ابوالعلا همدانی است که خود نامی آشنا در تاریخ این منطقه به شمار میرود.
- امراء سلجوقی: همچنین، گروهی از امراء سلجوقی نیز در این برج به خاک سپرده شدهاند، که بر اهمیت تاریخی این مکان میافزاید.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: حد فاصل خیابان شهید مدنی و خیابان طالقانی همدان.
مسجد جامع همدان | شکوه معماری ایرانی-اسلامی و تاریخ چندصدساله
مسجد جامع همدان، نگینی درخشان در قلب شهر تاریخی همدان، شاهدی بر گذر قرون و نمایشگاهی از هنر معماری ایرانی-اسلامی است. این مسجد که قدمت ساخت آن به دوران قاجاریه بازمیگردد، در طول تاریخ شاهد تغییرات و مرمتهای متعددی بوده و هر دوره، ردپایی از هنر و معماری خود را بر پیکره آن به یادگار گذاشته است.
تاریخچه و معماری مسجد جامع همدان:
- آغاز ساخت: بنای اولیه این مسجد در زمان فتحعلی شاه قاجار کلید خورد و طی چندین سال تکمیل گردید. این آغاز، شکوهی را پایهریزی کرد که تا به امروز پابرجاست.
- سبک معماری: مسجد جامع با طرحی مستطیلی شکل و چهار ایوانی ناقص ساخته شده است. این طرح، فضایی روحانی و دلنشین را برای عبادتکنندگان فراهم میآورد.
- اجزای بنا: امروزه این مسجد باشکوه از سه ایوان، دو شبستان و گنبد آجری بهره میبرد. همچنین، صحن وسیع مسجد با حوض بزرگی در میان آن، جلوهای زیبا به فضای مسجد بخشیده است.
- هنر ایرانی-اسلامی: شبستانها، منارهها و کاشیکاریهای زیبای این مسجد، نمونههای ارزشمندی از هنر معماری در دوران اسلامی ایران به شمار میروند.
مرمتها و بازسازیها:
مسجد جامع همدان در سالهای اخیر دستخوش مرمتهای متعددی شده است. اگرچه در این فرایند، برخی تزئینات ارزشمند مانند گچبریهای ایوان جنوبی از بین رفته و بخشهایی از صحن و شبستان با سیمان و کاشیهای جدید بازسازی شدهاند، اما تلاش بر حفظ و احیای این بنای تاریخی همچنان ادامه دارد.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: همدان، ابتدای خیابان اکباتان، کمی بالاتر از میدان امام.
۱) تپه عباسآباد | پناهگاه آرامش و تماشای شکوه همدان از ارتفاع
اگر به دنبال مکانی برای فرار از شلوغی و لذت بردن از طبیعت هستید، تپه عباسآباد یکی از بهترین انتخابها در مسیر گنجنامه است. این منطقه که امروزه به یک مجتمع تفریحی و توریستی مدرن تبدیل شده، تلفیقی بینظیر از طبیعت بکر و امکانات رفاهی است.
چرا باید از تپه عباسآباد بازدید کنید؟
- چشمانداز پانوراما: با بالا رفتن از تپه، شاهد منظرهای خیرهکننده از دره سرسبز عباسآباد و پهنه شهر همدان خواهید بود. این منظره بهویژه در غروب و هنگام شب، با چراغهای درخشان شهر، بسیار دلربا و تماشایی میشود.
- تجربه رستوران روی آب: یکی از جذابترین بخشهای این منطقه، وجود یک دریاچه مصنوعی زیبا است که رستورانی مدرن در میان آن قرار گرفته است. صرف غذا در این فضای خاص، تجربهای متفاوت و رمانتیک برای شما و خانوادهتان رقم میزند.
- امکانات رفاهی کامل: این مجتمع برای راحتی مسافران تمامی امکانات لازم از جمله پارکینگ اختصاصی، محل اقامت (مسافرخانه) و رستوران را فراهم کرده است.
این منطقه، انتخابی ایدهآل برای پیکنیکهای خانوادگی، عکاسی از طبیعت و گذراندن ساعاتی آرام در کنار طبیعت است.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: همدان، مشرف به میدان قائم (داریوش سابق).
۲) پیست اسکی الوند (تاریک دره) | قلب تپنده ورزشهای زمستانی ایران
همدان، شهر کوهستان و هیجان، با قرارگیری در دامنه باشکوه کوهستان الوند، یکی از بهترین مقاصد ورزشی ایران را در اختیار دارد. اگر عاشق هیجان، سرعت و برف هستید، پیست اسکی الوند (تاریک دره) مقصد نهایی شما در فصل زمستان است.
ویژگیهای برجسته پیست اسکی الوند:
- استاندارد و حرفهای: این پیست که از سال ۱۳۶۴ فعالیت خود را آغاز کرده، یکی از پیستهای اسکی استاندارد ایران به شمار میرود و محیطی ایدهآل برای ورزشکاران حرفهای و مبتدی فراهم میکند.
- امکانات مدرن: برای جابجایی راحت در ارتفاعات، این پیست دارای سه دستگاه تلهاسکی است. همچنین با ظرفیت ۵۰۰ نفر، میتواند میزبان ورزشکارانی باشد که به دنبال تجربهای هیجانانگیز هستند.
- خدمات رفاهی: برای اقامت طولانیتر و استراحت پس از ورزش، این مجموعه دارای محل اقامت (لژ اسکی) و سالنهای غذاخوری مجهز است.
- تفریح در تمام فصول: جالب است بدانید که لذت این منطقه تنها به زمستان محدود نمیشود! در فصل تابستان نیز این منطقه دارای پیست چمن است که برای پیادهروی و ورزشهای دیگر بسیار مناسب میباشد.
چه به دنبال اسکی در میان برفهای تازه باشید و چه بخواهید در تابستان از هوای خنک کوهستان لذت ببرید، پیست الوند همواره آماده استقبال از شماست.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: ۱۰ کیلومتری جنوب غربی جاده گنجنامه، دامنه کوه الوند.
دشت میشان | سفر به قلب طبیعت بکر و مسیر باستانی هخامنشیان
اگر به دنبال تجربهای هستید که در آن هیجان کوهنوردی با آرامش طبیعت و رازهای تاریخ گره بخورد، مقصد شما تنها یک نام دارد: دشت میشان. این دشت سرسبز که در دامنه پناه گرفته از کوهستان باشکوه الوند قرار دارد، یکی از زیباترین و بکرترین مناطق گردشگری همدان است.
تجربهای فراتر از یک گردش ساده:
بازدید از دشت میشان تنها یک پیادهروی نیست، بلکه سفری است به دل تاریخ و طبیعت:
- مسیر جادویی در دره عباسآباد: سفر شما از عبور از جادهای زیبا در دل دره خرم عباسآباد آغاز میشود. این جاده که میان درختان بلند و باغهای سرسبز میپیچد، در هر فصل رنگ و بوی خاص خود را دارد و چشم هر عکاسی را به خود خیره میکند.
- گنجنامه؛ پیوند طبیعت و تاریخ: پیش از شروع مسیر کوهنوردی، در نزدیکی آبشاری با ارتفاع ۱۲ متر، با کتیبه باستانی گنجنامه روبرو خواهید شد. این کتیبه، نگهبان تاریخ این منطقه است.
- گذر از مسیر کاروانهای هخامنشی: مسیری که برای رسیدن به دشت میشان طی میکنید، تصادفی نیست! شما در واقع در همان مسیر کاروانروی باستانی قدم میزنید که در دوران امپراتوری هخامنشی، پادشاهان و همراهانشان از آن عبور میکردند.
- ملاقات با فرهنگ عشایری: در طول مسیر کوهنوردی، فرصت بینظیری خواهید داشت تا با طبیعت بکر و سبک زندگی اصیل عشایر دامنه کوه آشنا شوید؛ تجربهای که روح شما را جلا میدهد.
چرا دشت میشان؟
این دشت در فصل تابستان، پناهگاه اصلی مسافران و گردشگرانی است که به دنبال استراحت در فضایی خنک، سرسبز و پر از اکسیژن هستند. دشت میشان جایی است که در آن سکوت طبیعت، با زمزمه آبشار و داستانهای کهن تاریخ، به زیباترین موسیقی تبدیل میشود.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: گنج نامه، ایستگاه دوم تلهکابین گنجنامه، همدان.
۱) مجسمه شیر سنگی | نگهبان باستانی دروازههای همدان
در قلب شرق همدان، تندیسی ایستاده که اگرچه سالها از شکوه اولیه آن گذشته، اما همچنان با ابهت، باستانی و مرموز به نظر میرسد. مجسمه شیر سنگی (یا سنگ شیر)، تنها بازماندهای از دروازههای باشکوه شهر است که در دوران باستان بر آن ریاست میکرد.
از شکوه دروازه «باب الاسد» تا میدان امروز:
- تاریخی که در سنگ حک شده: باستانشناسان با بررسی تکنیکهای کنده کاری روی این تندیس، آن را به دوران اشکانیان نسبت میدهند. این یعنی شما در حال تماشای میراثی هستید که بیش از دو هزار سال قدمت دارد.
- دروازه شیرها: در دوران پیش از حمله اعراب، دو شیر سنگی به صورت قرینه در دروازه شهر قرار داشتند و به دلیل این تندیسها، دروازه همدان به «باب الاسد» (دروازه شیر) شهرت یافته بود. متأسفانه با گذشت زمان، یکی از آنها نابود شد.
- مرمت و جایگاه فعلی: در سال ۱۳۲۸ میلادی، یکی از شیرهای باقیمانده مرمت شد و در میانی مربعیشکل در میدان سنگ شیر قرار گرفت. اگرچه فرسایش سالیان، جزئیات دقیق چهره شیر را تغییر داده، اما ابهت و جلال آن همچنان برای هر گردشگری که از کنار آن عبور میکند، ملموس است.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: ۱۲ متری سنگ شیر، شرق شهر همدان.
۲) دره مرادبیگ | قلمرو پنهان و بکر در دل کوهستان الوند
اگر به دنبال جایی هستید که جیپیاس شما کمی گیج شود و شما را به قلب یک ماجراجویی واقعی ببرد، باید راهی دره مرادبیگ شوید. این دره، بزرگترین و بکرترین دره در بخش کوهستانی الوند است که به دلیل دوری از مسیرهای اصلی، هنوز با طبیعت خود عجین شده است.
آنچه در این سفر منتظر شماست:
- عبور از مسیر «مالرو»: ورود به این دره نیازمند کمی جسارت است؛ شما باید از مسیر باریک و هیجانانگیز «مالرو» عبور کنید تا به این بهشت پنهان برسید.
- آثار روستای فراموششده: به محض ورود به دره، در سمت چپ مسیر، میتوانید بقایای یک روستای قدیمی را ببینید که گواهی بر زندگی انسانها در دل این کوهستان است.
- جریان حیات و آبهای زلال: با آب شدن برفهای کوهستان، چشمهها و رودهای خروشان، از جمله رود الوسجرد، جان تازهای به این منطقه میبخشند و سرسبزی بینظیری را پدید میآورند.
- مجموعهای از زیباییها در یک مسیر: دره مرادبیگ تنها یک مقصد نیست، بلکه دروازهای است به مجموعهای از دیدنیهای همدان؛ در مسیر خود میتوانید از جاذبههای شگفتانگیزی چون قزوله دره، سردوش، دره بهشت، پیررحمان و دره گرگ دیدن کنید.
این دره، مقصد نهایی کسانی است که به دنبال سکوت مطلق، هوای پاک و تجربهای دور از دسترس از طبیعت هستند.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: ۳ کیلومتری همدان، دامنه کوهستان الوند.
کلیسای گریگوری استپان | نماد تاریخ و همزیستی در قلب همدان
همدان، شهری کهن و آینهی تاریخ ادیان گوناگون، نه تنها با بناهای باستانی باشکوه خود، بلکه با یادگارهای ارزشمند اقلیتهای مذهبی نیز سخن میگوید. کلیسای گریگوری استپان یکی از این گنجینههای زنده است که بیش از سه قرن، شاهد تاریخ این دیار بوده و نمادی از همزیستی مسالمتآمیز ادیان در این شهر است.
سفری به قلب تاریخ ۳۳۵ ساله:
- یادگاری از دوران صفویه: این کلیسای تاریخی که قدمت آن به ۳۳۵ سال پیش بازمیگردد، در دوران پرشکوه صفوی بنا نهاده شده و یادگاری ارزشمند از آن دوران است.
- مذهب و معماری: کلیسای گریگوری استپان متعلق به مذهب پروتستان بوده و معماری آن ترکیبی منحصر به فرد از زیباییهای دوران صفویه و عناصر معماری مذهبی است.
- فضای داخلی: در دل کلیسا، چهار ستون مدور قرار گرفتهاند که با قوسهای جناغی به یکدیگر متصل شده و فضایی روحانی و معنوی را شکل دادهاند. نمای داخلی کلیسا با استفاده از آجر، سادگی و صلابت را به نمایش میگذارد.
- نمای بیرونی: در بیرون، طاقنماهایی با قوس هلالی، جلوهای تزئینی و زیبا به بنا بخشیدهاند. همچنین، استفاده از خشت در نمای بیرونی و طراحی مدور و گنبدی شکل برج ناقوس (مشابه گنبدهای رَک)، از ویژگیهای برجسته این کلیسا به شمار میرود.
- بازسازیها و استقامت: این بنای ارزشمند، مانند بسیاری از آثار تاریخی کهن، چندین بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته تا شکوه و تاریخ آن برای نسلهای آینده محفوظ بماند.
کلیسای گریگوری استپان نه تنها یک اثر معماری، بلکه شاهدی بر غنای فرهنگی و تاریخی همدان و نمادی از پذیرش و احترام متقابل میان ادیان مختلف است.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: شرق تپه هگمتانه، همدان.
۱) کلیسای حضرت مریم | شکوه معماری ارتدوکس در دوران قاجار
در پهنه شرقی تپه هگمتانه، کلیسای حضرت مریم ایستاده است تا از تاریخ مذهبی و معماری دوران قاجار سخن بگوید. این بنا که با ثبت شدن در فهرست آثار ملی ایران در سال ۱۳۷۷، اهمیت خود را به رسمیت شناخته، یکی از شاخصترین نمادهای مذهب ارتودوکس در شهر همدان است.
ویژگیهای معماری و تاریخی:
- سبک ساخت: این کلیسا با استفاده از آجر و با بهرهگیری از طاق و قوسهای باشکوه به سبک طاق رومی بنا شده است که به آن صلابتی تاریخی و زیبایی بصری منحصربهفرد میبخشد.
- فضای داخلی: کلیسا دارای یک سالن اصلی برای برگزاری مراسم است و برخورداری از یک کتابخانه، آن را از یک بنای صرفاً مذهبی به یک مرکز فرهنگی و علمی برای پیروان این مذهب تبدیل کرده است.
- تغییر نقش در تاریخ: با ساخته شدن این کلیسا در دوره قاجار، نقش مذهبی کلیساهای قدیمیتر در منطقه تغییر کرد و بسیاری از آنها متروکه شدند؛ این امر نشاندهنده بازسازی و بازگشت حیات مذهبی در این نقطه از همدان در آن دوران است.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: قسمت شرقی تپه هگمتانه، همدان.
۲) کلیسای آنجلی | شاهکار کلافبندی چوبی و معماری خشهچین
اگر به دنبال تماشای هنریترین بخشهای معماری مذهبی دوران قاجار هستید، باید به دیدن کلیسای آنجلی بروید. این کلیسا که توسط شخصی به نام رابی اسحاق بنا شده، ترکیبی خیرهکننده از سادگی مصالح و پیچیدگی هنری در سقف است.
آنچه این کلیسا را متمایز میکند:
- ساختار و مصالح: این بنا دارای شکلی مستطیل است که با استفاده از لاشه سنگ و به روش خشهچین ساخته شده؛ روشی که علاوه بر استحکام، جلوهای اصیل و قدیمی به بنا بخشیده است.
- ورودیهای هوشمندانه:
- ورودی جنوبی: ورودی اصلی کلیسا بر روی دو ستون چوبی قرار گرفته و در پیشورودی آن، یک سقف شیروانی زیبا طراحی شده که حس استقبال را به بازدیدکننده منتقل میکند.
- ورودی شمالی: در سمت شمالی، فضایی مجزا برای اجرای مراسم مذهبی با ورودی اختصاصی تعبیه شده که نشاندهنده نظم و طراحی دقیق بنا است.
- هنر کلافبندی چوبی (ویژگی منحصربهفرد): جذابترین بخش این کلیسا، فضای داخلی آن است. نگاه کردن به سقف، شما را مجذوب کلافبندیهای چوبی میکند که به صورت خرپاهای هلالی طراحی شدهاند. این سقف شیبدار که بر روی این خرپاهای هنری قرار گرفته، از زیباترین ویژگیهای بصری این اثر معماری محسوب میشود.
آدرس و دسترسی:
- آدرس: همدان، خیابان طالقانی، داخل محوطه بیمارستان اکباتان.
